ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ATAŞELİĞİ

• Hangi işler için nereye başvurulmalıdır?
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşeliğimizin Görevleri
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşeliğimizin İletişim Bilgileri
• EMEKLİLİK
• SİGORTA KURUMLARI İTİBARİYLE EMEKLİ OLMA KOŞULLARI (SSK - BAĞKUR - EMEKLİ SANDIĞI)
• Türkiye Avrupa Birliği İlişkilerinden Doğan Haklar
• Özel Emekli Fonlarındaki Haklar
• Tavsiyeler
• İngiltere'de Ödenen Maluliyet Aylıkları

Hangi işler için nereye başvurulmalıdır?

1. Kredi mektuplu döviz tevdiat hesabı için
T.C.Merkez Bankası İngiltere Temsilciliği
Centric House, 391 Strand, London WC2R 0LT
Tel:020 7379 0548 Faks:020 7379 5024

2. Türkiye'deki sigortalılık durumu için
Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü, Yurtdışı İşçi Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, 06437 Sıhhiye-Ankara
Tel:0312 430 20 50 veya 0312 430 20 90 Faks:0312 435 32 14

T.C.Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü
Milli Müdafaa Caddesi No:24, 06643 Bakanlıklar-Ankara
Tel:0312 417 41 00 Faks:0312 417 53 34

3.İngiltere'de faaliyet gösteren Türk firmaları için
Turkish British Chamber of Commerce and Industry
2nd Floor, Bury House, 33 Bury Street, St James's, London SW1Y 6UA
Tel:020 7321 0999 Faks:020 7321 0989 http://www.tbcci.co.uk

4.Türkiye'deki sosyal güvenlik kurumlarının internet sitelerinin adresleri & e-mail adresleri
*Sosyal Sigortalar Kurumu        http://www.ssk.gov.tr             yurtdısı@ssk.gov.tr

*Bağ-Kur Genel Müdürlüğü       http://www.bagkur.gov.tr       bagkur@bagkur.gov.tr

*Emekli Sandığı                         http://www.emekli.gov.tr       bilgi@emekli.gov.tr

Sayfa Başi     

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşeliğimizin Görevleri

A.)Çalışma hayatına ilişkin görevler

*İngiltere ve Türkiye'de çalışma hayatında kaydedilen gelişmeleri dernekler ve basın yayın organları kanalı ile vatandaşlarımıza duyurmak,

*Türkiye'den İngiltere'ye çalışma amacı ile gelmiş kişilerin toplma uyumlarını kolaylaştırmak amacıyla kendilerine gerekli tavsiyelerde bulunmak,

*İngiltere'de mevcut mesleki eğitim fırsatlarından en geniş şekilde yararlanılması için vatandaşlarımız bilgilendirilmek ve teşvik edilmek,

*Vatandaşlarımızın işyerleinde ücret, çalışma süreleri, sağlık ve güvenlik, ayrımcı muamele gibi konularda karşılaştıkları güçlükleri aşmada kendilerine yol göstermek, gerektiğinde işyerleri ile ilişkiye girilerek çözüme katkıda bulunmaya çalışmak,

*Türkiye veya İngiltere'de iş kurmak isteyen kişilere bu ülkelerdeki geçerli çalışma ve sosyal güvenlik hayatına ilişkin bilgiler vermek, gerektiğinde ilgili hukuki metinler temin edilerek kendilerine göndermek,

*İngiltere makam ve firmalarının ülkemizdeki asgari ücret, çalışma süreleri, ücretler, işyerlerindeki sağlık ve güvenlik, kıdem tazminatı, vb. çalışma hayatına yönelik konularda istedikleri bilgileri kendilerine ulaştırmak,

*Türkiye ve İngiltere'de yabancı kişilere verilmekte olan çalışma izinleri ile buna bağlı vizeler konusunda isteyenlere bilgi vermek,

B.)Sosyal güvenlik hayatına ilişkin görevler

*İngiltere'de bulunan vatandaşlarımız İngiltere ve Türkiye sosyal güvenlik uygulamalarından doğan hakları ve yeni gelişmeler konusunda aydınlatılmaktadır.

*İngiltere'de çalışmakta olan vatandaşlarımızin her iki ülke sosyal güvenlik sistemi içinde karşılaştıkları sorunların çözümünde kendilerine yardımcı olmak üzere çaba gösterilmektedir.

Sayfa Başi     

YURTDIŞI BORÇLANMASI VE EMEKLİLİK

YURTDIŞI BORÇLANMASI NEDİR?
Yurtdışında geçen sürelerin belgelenerek bu süreler karşılığı primlerin Türk Sosyal Güvenlik Kurumuna isteğe bağlı olarak ödenmesidir.

HANGİ SÜRELER BORÇLANILIR?

• Yurtdışında çalışılan ve çalışıldığı belgelenen süreler
• Çalışmalar arasındaki işsizlik sürelerinin her defasında en fazla 1 yılı
  Ancak;
  Sadece hanımlar için istisnai olarak
• Yurtdışında ikamet edilen süreler ev hanımı olarak borçlanılır.

SÜRELERİN BELGELENMESİ
Çalışma süreleri: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşeliğinden hizmet belgesi

İkamet süreleri : Başkonsolosluğumuzun Noter Bölümünden ikamet belgesi alınarak belgelenir.

HİZMET BELGESİ İÇİN GEREKENLER

• National Insurance Contributions Record (İngiltere Sigorta Kaydı)
  H&M Revenue and Customs
  National Insurance Contribution Office
  Tel: 08459156914
• Kaydın yetersiz olduğu durumda sair belgeler (P60, ücret bordroları vb.)
• Son ücret bordrosu (Kendi namına çalışanlarda son prim ödeme belgesi)
• Türk pasaportu/pasaportları
• Nüfus cüzdanı

İKAMET BELGESİ İÇİN GEREKENLER

• İlk girişten itibaren tüm pasaportlar (pasaport üzerinden tam belgeleme yapılamadığı durumlarda ev doktorundan, Home Office'ten veya Belediye'den belge)
• İkamet adresini belirten bir fatura

EMEKLİLİK NE ZAMAN HAKEDİLİR?
3 Şart eş zamanlı yerine getirilmelidir.

1. Sigortalılık süresi (20/25 yıl arasında değişebilir)
2. Yaş (Yaş koşulunun hiç bulunmadığı durumdan 65 yaşa kadar değişebilir)
3. Prim ödeme gün sayısı (3500-9000 gün arasında değişebilir)

Yukarıdaki 3 şartla ilgili kriterlerin belirlenmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

• Türkiye'de sigorta başlangıcı var mı?
• Varsa ne zaman ?
• Kadın mı/ Erkek mi?
• Talep tarihinde kişi kaç yaşındadır?

Sonuç olarak, emeklilik ne zaman hakedilir? sorusunun tek ve standart bir cevabı yoktur. Kişinin özel durumuna göre değişir. Mutlaka resmi makamlara danışılmalıdır.

KAÇ GÜN BORÇLANMA YAPILACAK?
Kişinin özel durumuna (sigorta başlangıcı vb/cinsiyet vb.) göre ödemesi gereken prim gün sayısı tespit edilir. Bu toplam sayıdan Türkiye'de ödenmiş kısım çıkarılır. Kalanı borçlanılır.

Örnek:
Ödenmesi gereken toplam prim gün sayısı: 5400
Türkiye'de ödenen: 1400
Borçlanılacak süre: 5400-1400 = 4000

BORÇLANMA BEDELİ
Günlük 3.5 Dolar borçlanma bedeli 08.05.2008 tarihi itibariyle değişmiştir. Borçlanma asgari ücrete endekslenmiştir. Ancak 08.05.2008 tarihinden önce başvuru yapmış olan vatandaşlarımız için günlük 3.5 dolar uygulaması geçerlidir.

Taban ve tavan borçlanması getirilmiştir.
Taban: günlük asgari ücretin % 32'si (Halen 6.49 YTL.)
Tavan: günlük asgari ücretin % 6.5 katının % 32'si (Halen 42.18 YTL)

BORÇLANMA HANGİ ÜLKEDE YAPILIR?

• Belge düzenlenmesi için müracaat İngiltere'de (Hizmet belgesi için Ataşelik, ikamet belgesi için Başkonsolosluk Noter Bölümü) yapılır.
• Sair borçlanma işlemleri için Türkiye'de Sosyal Güvenlik Kurumu'na müracaat edilmelidir.

BORÇLANMA HANGİ KURUMA YAPILIR?
Yeni reformla Emekli Sandığı /SSK /Bağkur Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altında toplanmıştır. Bundan böyle

SSK 4/a
Bağkur 4/b
Emekli Sandığı 4/c
olarak adlandırılacaktır.

Reformdan önce:
Türkiye'de sigortası bulunanlar en son bağlı bulundukları sosyal güvenlik kurumuna (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı),Türkiye'de sigortası olmayanlar SSK'ya borçlanıyorlardı.

Reformdan sonra:
Türkiye'de sigortası olanlar eskiden olduğu gibi en son bağlı oldukları kuruma (4/a, 4/b veya 4/c);

Ancak, Türkiye'de hiç sigortası olmayanlar 4/b'ye (eski Bağ-Kur'a) borçlanırlar. Yani, Türkiye'de sigortası olmayanlar eskiden SSK'ya borçlanırken reformdan sonra 4/b'ye yani eski Bağ-Kur'a borçlanacaklardır.

BORÇLANMA BAŞVURURUNDA SÜRELER / USULLER

Başvuru ne zaman yapılmalı?
İstendiği zaman yapılabilir. (Yurtdışında çalışırken, yurda döndükten sonra vb.)

Reformdan önce:
Borçlanılan bedelin ödeme süresi yoktu. Kişi dilediği zaman ödeme hakkına sahip idi.

Reformdan sonra:
Tahakkuk eden borç miktarı tebellüğ edildikten sonra 3 ay içinde borç ödenmezse başvuru iptal edilir.

Borçlanma bir seferde de birden fazla seferde de yapılabilir, ancak her seferinde borçlanılacak miktarın tamamı ödenmelidir. Taksitlendirme yapılmaz.

Borçlanmadan vazgeçilirse para faizsiz olarak geri alınabilir.

ÇİFTE VATANDAŞLAR BORÇLANABİLİR Mİ?
Borçlanmadan yararlanmak için Türk vatandaşı olma koşulu vardır. Ancak çifte vatandaş olanlar ve Türk vatandaşlığını kaybetmeyenler de borçlanmadan yararlanabilir.

EMEKLİ AYLIĞI NE KADAR OLACAKTIR?
Mevcut durum itibariyle;
Asgari: 550 YTL
Azami: 1535 YTL

KESİN DÖNÜŞ ŞARTI VAR MI?
Borçlanma (prim ödemesi) yaparken YOK
Emekli aylığı bağlanması için VAR

KESİN DÖNÜŞ NE DEMEK?
Türkiye'de emekli aylığı bağlandıktan sonra İngiltere'de yaşabilirsiniz;

Ancak; 

• İngiltere'de çalışamazsınız
• Sosyal yardım alamazsınız (ister ikamete ister çalışmaya bağlı olsun)

EMEKLİ OLDUKTAN SONRA TÜRKİYE'DE ÇALIŞILABİLİR Mİ?

Reformdan önce:
Yurtdışı borçlanması ile emekli olanlar Sosyal Güvenlik Destek Primi ödeyerek tekrar çalışabiliyorlardı.

Reformdan sonra:
Sosyal Güvenlik Destek Primi ödeyerek çalışma hakları olmayacaktır.

ÇİFTE EMEKLİLİK MÜMKÜN MÜ?
Evet. Aynı anda hem Türkiye'den hem İngiltere'den emekli aylığı almaya engel yoktur.

BORÇLANMA YAPILMAZSA İKİ ÜLKEDE GEÇEN SÜRELER BİRLEŞİR Mİ?
Türkiye-AB Sosyal Güvenlik Sözleşmesine göre süreler birleşir ancak primler bir ülkeden diğerine aktarılmaz. Her ülke kendi sistemine ödenen prime karşılık kısmi bir aylık bağlar. Kişi böylece iki ülkeden birleştirilmiş bir Sözleşme aylığı bağlanır. Türkiye, aylığın kendi kısmını Türk mevzuatına göre kişinin aylığı hakettiği yaşta, İngiltere ise kendi kısmını 65 yaşında bağlar.

TÜRKİYE-İNGİLTERE ARASINDA SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMESİ
1961 yılındaki Sözleşme yürürlüktedir. 1999 yılında imzalanan Sözleşme henüz yürürlüğe girmemiştir. Yürürlüğe girmesi için çalışmalar sürdürülmektedir. Bu Sözleşmenin yürürlüğe girmesi Sağlık Protokolü içermesi bakımından çok önemlidir. Bir başka ifadeyle, Revize Sözleşme yürürlüğe girdikten sonra İngiltere'de yaşayan vatandaşlarımız geçici olarak Türkiye'de bulundukları sürede sağlık yardımlarından yararlanacaklardır.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTA
Reform, Türkiye'de aylık isteğe bağlı sigortaya ödeme yapılmasını kesinlikle yasaklamıştır. 1 Ekim 2008'den sonra isteğe bağlı sigortaya sadece Türkiye'de ikamet edenler prim yatırabilir.
Yurtdışında olduğu halde aylık isteğe bağlı prim ödemesi yapmış olanlar 1 Ekim 2008 gününden sonra prim ödemesi yapamayacaklardır.

SONUÇLAR

• Yurtdışında yaşayan vatandaşlarımız geriye dönük borçlanma yaparak veya ikili Sosyal Güvenlik Sözleşmesine göre emekli olabilir. Türkiye'de aylık isteğe bağlı prim ödemesinden yararlanamazlar.
• Emeklilik koşulları kişinin durumuna göre büyük farklılıklar gösterir.
• Borçlanma zorunlu değil isteğe bağlıdır. Borçlanma herkes için cazip olmayabilir. Bilahare istenmeyen durumlarla karşılaşmamak için kişiler borçlanma yapmadan önce konu ile ilgili tüm bilgileri alıp bir değerlendirme yaparak karar vermelidirler.
• Türkiye'den emekli aylığı bağlatanlar İngiltere'de çalışamazlar veya sosyal yardım alamazlar ancak İngiltere'de emekli aylığını almalarına bir mani yoktur.
• Borçlanma/Emeklilik için öncelikle Ataşeliğimizle temas edilmeli ve İngiltere'de gerekli belgeler düzenlenmeden Türkiye'ye gidilmemelidir.

Sayfa Başi     

SİGORTA KURUMLARI İTİBARİYLE EMEKLİ OLMA KOŞULLARI

1-SSK

 506 Sayılı Kanunun Geçici 81'inci Maddesinin (A) ve (B) Bendlerine Göre Yaşlılık Aylığından Yararlanma Şartları

2- BAĞKUR
Ülkemiz sosyal güvenlik yasalarında değişiklikler yapan 4759 sayılı Kanun, 23 Mayıs 2002 tarihinde TBMM'nde kabul edilmiş ve 1 Haziran 2002 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. 4759 sayılı Kanun'un Bağ-Kur Kanunu'nda yaptığı değişiklikler uyarınca Bağ-Kur'dan yaşlılık aylığı alabilmek için gerekli olan şartlar aşağıda belirtilmiştir

KADIN SİGORTALILAR

ERKEK SİGORTALILAR

3- EMEKLİ SANDIĞI
Ülkemiz sosyal güvenlik yasalarında değişiklikler yapan 4759 sayılı Kanun, 23Mayıs 2002 tarihinde TBMM'nde kabul edilmiş ve 1 Haziran 2002 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. 4759 sayılı Kanun'un Emekli Sandığı Kanunu'nda yaptığı değişiklikler uyarınca Emekli Sandığı'ndan yaşlılık aylığı alabilmek için gerekli olan şartlar aşağıda belirtilmiştir.

KADIN SİGORTALILAR 

ERKEK SİGORTALILAR

Sayfa Başi     

Türkiye Avrupa Birliği İlişkilerinden Doğan Haklar

İngiltere'de yasal çalışma iznine sahip olarak, en az 1 yıl muntazam olarak çalışmakta olan vatandaşlarımızın çalışma izinlerini uzatmada veya süresiz oturma ve çalışma izni almada bir güçlükle karşılaşmaları halinde durumlarını Ataşeliğimize iletmeleri yararlı olabilir. Konu Avrupa Birliği ile yapılan anlaşmalar çerçevesinde değerlendirilerek gerekli girişimler yapılmaktadır.

Sayfa Başi     

Özel Emekli Fonlarındaki Haklar

İngiltere'de çalışanların %70 kadarı çalıştıkları sırada devlet sigortasına pirim öderken firma veya diğer özel emekli fonlarına da pirim ödemektedirler. Burada bir süre çalıştıktan sonra Türkiye'ye dönüş yapan vatandaşlarımızın bu tür bir fona pirim ödemiş olmaları halinde ileride doğabilecek hakları konusunda fon yönetiminden bir yazı alarak bunu önemle saklamaları, bu konuda güçlüğü olan vatandaşlarımızın Ataşeliğimizle temas etmeleri tavsiye edilir.

Sayfa Başi     

Tavsiyeler

*Sosyal güvenlik konularında daha ayrıntılı bilgi almak için Ataşeliğimize başvurmaktan çekinmeyiniz.

*İleride hakkınızı aramada yardımcı olabilecek belgelerinizi tarih sırasıyla dosyalayıp iyi saklayınız.

*Mümkün olan hallerde başvurularınızı belge fotokopileri ile yapınız.

*Sosyal güvenlikle ilgili başvurularınızda Türkiye ve İngiltere sosyal güvenlik numaralarınızı bildiriniz.

*Başvurularınızda doğum tarihinizi ve adresinizi (posta kod numarasını koyarak) doğru olarak yazmaya itina gösteriniz.

Sayfa Başi     

İngiltere'de Ödenen Maluliyet Aylıkları

İngiltere'de yasal şekilde çalışmakta olup henüz süresiz oturum hakkı kazanmamış vatandaşlarımıza ödenmekte olan maluliyet aylıkları, yapılan yasal bir değişikliğe bağlı olarak 05 Şubat 1996 tarihinden itibaren kesilmişti.

Avrupa Birliği Adalet Divanının aldığı bir karar uyarınca bu ödenekler 05 Mayıs 1999 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden ödenmeye başlanmıştır.

Bu itibarla, İngiltere'de yasal olarak yaşamını sürdürmekte olan olan vatandaşlarımızdan sağlık durumu, özürlü yaşam ödeneği (disability living allowance -DLA-), bakıcı ödeneği (attendance allowance -AA) ve maluliyet bakım ödeneği (invalid care allowance -ICA-) almayı gerektirenler ile bu durumdaki kişilerin aile bireyleri de dikkate alınarak ödenmekte olan çalışan aileler vergi kredisi (working families' tax credit), özürlü kişi vergi kredisi (disabled person's tax credit) ile ciddi özürlü ödeneği (severe disablement allowance) hakkı olanların bağlı oldukları sosyal güvenlik (benefit agency) bürolarına veya ödenek talep hattına (Tel:0800 88 22 00) başvurmaları gerekmektedir.

Koşulları tuttuğu halde 05 Mayıs 1999 ile Kasım 1999 tarihleri arasında yaptıkları talepleri reddedilen bazı hak sahiplerinin de yeniden başvurmaları gerekmektedir.

Bu durumda olup maluliyet ödeneği almakta güçlükle karşılaşanların Ataşeliğimizle temas etmesi yararlı olacaktır.

Sayfa Başi